Prof. dr hab. Tadeusz Wojtaszek

Tadeusz Wojtaszek urodził się 15 grudnia 1920 roku w Lutczy. Przed II wojną światową samodzielnie i w trudnych warunkach materialnych zdobył wykształcenie rolnicze. Nie przerwał nauki nawet w czasie wojny, działając jednocześnie od 1942 roku w ruchu oporu jako żołnierz Batalionów Chłopskich. W 1944 roku został wywieziony do ZSRR na przymusowe roboty - najpierw w rejon nowogródzki, a potem w swierdłowski. Do Polski powrócił w 1948 roku. Już w roku następnym podjął studia na Wydziale Rolniczym Uniwersytetu Wrocławskiego, które ukończył w 1953 r., zostając inżynierem rolnictwa. Tytuł magistra na podstawie pracy pt. „Wydajność skrobi trzech odmian ziemniaków w zależności od zawartości K, Ca i P205 w soku komórkowym bulwy" pod kierunkiem Franciszka Nowotnego uzyskał 1956 roku. W roku 1962 stopień doktora nauk rolniczych nadała mu Rada Wydziału Rolniczego Wyższej Szkoły Rolniczej w Krakowie na podstawie rozprawy pt. „Aktywność enzymów oddechowych i wpływ inhibitorów oddychania na pobieranie tlenu podczas wzrostu kiełków w temperaturze jaryzacji 22oC oraz wpływ inhibitorów na wzrost i rozwój pszenicy". Habilitował się na tym samym Wydziale w 1966 roku. Tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego nauk rolniczych otrzymał w 1976 r., a profesora zwyczajnego w 1979 roku.

Po ukończeniu studiów magisterskich podjął pracę w Zakładzie Fizjologii Roślin PAN w Krakowie na stanowisku asystenta, a po uzyskaniu stopnia naukowego doktora przeszedł do pracy w Wyższej Szkole Rolniczej w Krakowie, gdzie pracował jako adiunkt w Katedrze Genetyki, Hodowli Roślin i Nasiennictwa. Wiosną 1963 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych na staż naukowy w Departamencie Ogrodniczym Uniwersytetu im. Purdze w Lafayette w stanie Indiana. Podjął tam badania nad mechanizmem fizjologicznym u roślin pod wpływem wybranych herbicydów stosowanych w uprawie warzyw pod kierunkiem prof. G. F. Warrena. Po rocznym stażu rozpoczął pracę w tym samym departamencie jako starszy wykładowca i rozwinął rozpoczęte wcześniej badania, których celem było wykonanie pracy habilitacyjnej. W 1967 roku został powołany przez Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego na stanowisko docenta w Katedrze Ogrodnictwa WSR w Krakowie. Rok później zorganizował Wydział Ogrodniczy, którego został pierwszym dziekanem, pełniąc jednocześnie funkcję kierownika Zespołu Zakładów Warzywnictwa. Jako dziekan opracował i zrealizował koncepcję budowy największego w Polsce Wydziału Ogrodniczego doskonale wyposażonego zarówno w obiekty towarzyszące (szklarnie, przechowalnię, pola doświadczalne), jak i aparaturę naukowo-badawczą. Była to wzorcowa placówka dydaktyczno-naukowa w pełni przystosowana do kształcenia na najwyższym poziomie studentów ogrodnictwa w Polsce.

Za zasługi na polu organizacji i budowy Wydziału Ogrodniczego, a także wielkiej aktywności naukowej, dydaktycznej oraz społecznej Minister Oświaty i Szkolnictwa Wyższego powołał go w 1972 roku na rektora Wyższej Szkoły Rolniczej w Krakowie. Funkcję tę, równocześnie z funkcją dyrektora powstałego w 1970 r. Instytutu Produkcji Ogrodniczej, sprawował do roku 1981. W okresie 10 lat pełnienia funkcji rektora przyczynił się do ogromnego rozwoju tak kadrowego, jak i inwestycyjnego Akademii Rolniczej w Krakowie. Między innymi uruchomił trzy nowe kierunki studiów: technika i energetyka rolnictwa, ekonomika produkcji i obrotu rolnego, technologia żywności. Przyczynił się do wielkiej rozbudowy bazy dydaktycznej i socjalnej AR w Krakowie. Rozszerzył współpracę uczelni z ośrodkami naukowymi za granicą.

Na działalność naukowo-badawczą Tadeusza Wojtaszka składają się prace twórcze, dotyczące procesu rozwoju roślin zbożowych, zagadnienia chemicznej ochrony roślin, w tym pionierskie badania nad możliwością zwalczania chwastów w uprawach warzywnych oraz zagadnienia związane z agrotechniką uprawy warzyw, w tym możliwość zagęszczonej uprawy i uzyskanie dwóch plonów w rocznym cyklu uprawowym. Większość jego prac została wdrożona do produkcji, a część opatentowana. Opublikował 101 prac eksperymentalnych, był promotorem 9 przewodów doktorskich oraz 123 prac magisterskich.

W 1976 roku został wybrany członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk. Za prace naukowo-badawcze i działalność społeczną był odznaczany medalami resortowymi i państwowymi. Honorowe odznaki nadały mu Akademie Rolnicze w: Lublinie, Poznaniu, Szczecinie, Krakowie oraz Akademia Rolniczo-Techniczna w Olsztynie. Był także członkiem honorowym SITO NOT i Towarzystwa Ogrodniczego w Krakowie, a także Honorowym Obywatelem Krosna. W 1980 roku Wyższa Szkoła Rolnicza w Pradze nadała mu godność doktora honoris causa, w 1981 godność tę uzyskał także na Akademii Rolniczej im. Timiriazewa w Moskwie, a w 1989 r. na Akademii Rolniczej w Poznaniu.

Tadeusz Wojtaszek zmarł 14 lutego 1990 r., został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

18 października 2013 r. w Krakowie miała miejsce niezwykła uroczystość. Z okazji Jubileuszu 60-lecia Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w sposób szczególny uhonorowano postać prof. dra hab. Tadeusza Wojtaszka, rektora tej uczelni w latach 1972-1981. Podczas Konferencji Jubileuszowej pn. „Uniwersytet Rolniczy - tradycja i nowoczesność" referat pt. „Życie i działalność prof. dra hab. Tadeusza Wojtaszka" wygłosił prof. dr hab. inż. Stanisław Cebula, a w uniwersyteckim campusie odsłonięto popiersie zasłużonego rektora UR.