125. rocznica urodzin Juliana Przybosia w Szkole Podstawowej w Gwoźnicy Górnej
4 marca 2026 roku w Szkole Podstawowej w Gwoźnicy Górnej odbyła się uroczystość upamiętniająca 125. rocznicę urodzin Juliana Przybosia – patrona szkoły, wybitnego poety, eseisty, krytyka oraz przedstawiciela Awangardy Literackiej.
Obchody rozpoczęła dyrektorka szkoły, Monika Szurlej, która w swoim wystąpieniu przybliżyła sylwetkę poety. Przypomniała, że Julian Przyboś urodził się 5 marca 1901 roku w Gwoźnicy Dolnej, gdzie również rozpoczął swoją edukację w miejscowej szkole podstawowej.
Następnie uczniowie klas IV i V, pod kierunkiem polonistki Anny Borkowskiej, zaprezentowali inscenizację słowno-wizualną. W pierwszej części najmłodsi uczniowie – z klasy pierwszej – wykazali się znajomością postaci bajkowych. W dalszej kolejności zostali oni uroczyście pasowani na czytelników szkolnej biblioteki oraz otrzymali pamiątkowe dyplomy i książki.
Druga część przedstawienia nawiązywała do jednego z etapów życia Juliana Przybosia – jego pracy pedagogicznej w Cieszynie. Uczniowie zaprezentowali również interpretację wiersza poety w formie muzycznej, z autorską melodią przygotowaną specjalnie na tę okazję. Występujący młodzi artyści, należący do szkolnego kółka teatralnego, zaprezentowali się w starannie przygotowanych strojach.
W uroczystości wzięli udział także przedstawiciele oddziału Związku Literatów Polskich w Rzeszowie – Maria Stefanik oraz Adam Decowski, którzy odczytali okolicznościowe wiersze.
Po zakończeniu akademii dyrektor szkoły Monika Szurlej wraz z nauczycielkami: Anną Borkowską, Marzeną Haduch i Angeliką Lubas, delegacją uczniów oraz zaproszonymi gośćmi udali się na grób Juliana Przybosia na miejscowym cmentarzu. Tam zapalono znicze oraz złożono wiązankę kwiatów, oddając hołd patronowi szkoły.
Symbolicznym dopełnieniem tego wyjątkowego dnia była piękna, słoneczna pogoda. Słońce – jeden z częstych motywów w twórczości poety – towarzyszyło uczestnikom uroczystości, dodając jej szczególnego, wiosennego charakteru.
[inf. Maria Stefanik, oprac. W. Plezia]
Słoneczna korona
pamięci Juliana Przybosia
Gdy świtała wiosna
przy zachmurzonym niebie -
powitałeś ją z dreszczem
w dziecięcym oddechu
odczułeś jej zimno
Bliżej zapiecka przesunęli
cię rodzice.
Z umiejętnością pierwszych kroków
pokonałeś próg chałupy -
słońce podało rękę
i odczułeś na ciele uzdrowienie
które stało się początkiem więzi
W młodości wiernie garnąłeś
jego promyki
by oprawić je myślą słowem
w słoneczny krajobraz
rodzinnej Gwoźnicy
W dojrzałości
uczyniłeś piórem
słoneczną koronę i jasne barwy
cząstką swojej osobowości
02.03.2026 Maria Stefanik

