Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Lutczy

Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Lutczy - to najstarsza świątynia drewniana na naszym terenie. Wzniesiony ok. 1464 r. w tradycji późnogotyckiej z „bogatym detalem ciesielskim” zbudowany jest na konstrukcji zrębowej, składającej się z dwóch czworobocznych członów: nawy i prezbiterium zamkniętego trójbocznie od strony wschodniej. Zewnętrzny zarys dopełniają: od strony północnej - murowana zakrystia, od południowej - kruchta konstrukcji słupowej, a od zachodniej - składzik na sprzęt kościelny. Świątynię przykrywa dwuspadowy dach kryty gontem, z piękną gotycką więźbą w typie storczykowym, którą wieńczy ażurowa, strzelista wieżyczka zakończona krzyżem. Znajduje się w niej zabytkowy dzwon z wyrytą na czaszy formułą zawierzenia Bogu o treści: In te Domine Speravi A.D.1612 (W Tobie Panie pokładam nadzieję).

Zachwyt wewnątrz kościołka wzbudzają okna bliźniacze i z tzw. „oślim grzbietem”, stanowiące doświetlenie świątyni oraz trzy niezwykle, urokliwe ołtarze późnobarokowe: ołtarz główny z pierwszej połowy XVIII w. (uzupełniany w XIX w.) i dwa ołtarze boczne z drugiej połowy XIX w. (wzorowane na wcześniejszych, barokowych), a także ambona barokowa z pierwszej połowy XVIII w. (przekształcona w XIX w. poprzez wprowadzenie neogotyckich podziałów korpusu) i polichromia w prezbiterium. W ciągu swojej prawie 550 - letniej historii lutecki kościół był wielokrotnie odnawiany i przebudowywany. Pierwsza poważna rozbudowa miała miejsce już w I połowie XVI wieku, kiedy do istniejącej konstrukcji dobudowano murowaną zakrystię.

W I połowie XVII wieku konstrukcja została wzmocniona lisicami, dobudowano także wieżę. W 1670 roku kościół został częściowo zniszczony pożarem, zapewne spłonęła wówczas wieża i dach świątyni. Dopiero po 1722 roku kościół został odbudowany z drewna modrzewiowego na fundamencie kamiennym. Z tego okresu pochodzą m.in.: strop z fasetą, zaskrzynienia, dach z wieżyczką na sygnaturkę, okna nawy. W 1743 roku świątynię na nowo konsekrowano. 
Zdjęcie: Rafał Godek.